Draden van ons Nederlandse Slavernij Verleden РProductieco̦rdinatie Textiel & Community Practice Рmaart 2025 Рmei 2026 РGelderland
DvONS – Gelderland
Opdracht
Voor het Gelders Wandkleed was ik, Baukje Rienks verantwoordelijk voor de productiecoördinatie van het textiele maakproces. In dit landelijke project realiseert iedere provincie een wandkleed van 2,5 bij 35 meter rondom de regionale slavernijgeschiedenis. Voor kunstenaar Richard Kofi ontwikkelde ik de vertaling van zijn artistieke ontwerp naar collectief uitvoerbare textiele technieken. Het ontwerp van Kofi is geïnspireerd op Afro futurisme, een artistieke stroming waarin zwarte geschiedenis, cultuur gecombineerd worden met sciencefiction en fantasie om nieuwe toekomstbeelden te creëren.
Aanpak
Vanuit gesprekken met de kunstenaar ontstond een textiele aanpak waarin materiaal, kleur en techniek zorgvuldig zijn afgestemd op zowel de inhoud van het werk als de participatieve uitvoering ervan. Omdat meer dan 450 vrijwilligers aan het wandkleed meewerkten, koos ik technieken die toegankelijk en collectief uitvoerbaar zijn, zonder artistieke kwaliteit te verliezen. Er is gewerkt met punchen, tuften, borduren, quilten en haken. Voor de quiltonderdelen is bewust gekozen voor fluweelstoffen, historisch verbonden aan de rijke elite tijdens de slavernijperiode, waardoor het materiaal binnen het werk een nieuwe symbolische betekenis krijgt, passend bij Kofi’s benadering.
Daarnaast is gewerkt met Nieuw-Zeelandse wol voor punch- en borduurwerk, zorgvuldig samengesteld om het kleurpalet van het ontwerp zo nauwkeurig mogelijk te benaderen. Voor het katoenveld werden driedimensionale katoentakken gehaakt met katoendraad, terwijl voor de haarstructuren verschillende materialen zoals vilt, garens en invlechthaar zijn toegepast om textuur en diversiteit zichtbaar te maken.
Begeleiding
Naast de artistieke en technische coördinatie verzorgde ik ook de trainingen en begeleidingstrajecten op locaties door heel Gelderland, waaronder Museum Het Valkhof, Museum Arnhem en CODA Museum, evenals verschillende cultuurcentra en bibliotheken. Samen met honderden deelnemers groeide het wandkleed uit tot een collectief gedragen kunstwerk waarin ambacht, geschiedenis en gemeenschap samenkomen. Het volledige Gelders Wandkleed is vanaf 26 juni 2026 voor het eerst te zien in de Turmac Cultuurfabriek.
meer info check: DvONS-Gelderland, Richard Kofi
foto’s: Myriam S. Robert
Draden van ons Slavernij Verleden – vrijwilligers begeleider – zomer 2024 – Wijkmuseum Amersfoort
DvONS – Utrecht
Context
In het Wijkmuseum Soesterkwartier werkte ik als begeleider mee aan het Amersfoortse deel van het Utrechtse wandkleed binnen het landelijke project Draden van Ons Slavernijverleden. Binnen dit collectieve kunstproject werd gewerkt aan een wandkleed van 2,5 bij 35 meter waarin Utrechtse verhalen rondom het slavernijverleden samenkomen in textiel.
Begeleiding
Tijdens vaste borduurbijeenkomsten begeleidde ik vrijwilligers in het maakproces en stimuleerde deelnemers om vanuit hun eigen vaardigheden en ervaring verschillende borduurtechnieken te verkennen. Centraal stond het toegankelijk maken van textiel als collectieve en creatieve taal, waarbij ruimte ontstond voor uitwisseling, aandacht en gezamenlijk maken.
Kunstenaar Munir de Vries, verantwoordelijk voor het Utrechtse ontwerp, werd uitgenodigd om een lezing te geven over zijn artistieke proces en de totstandkoming van het wandkleed. Deze ontmoeting bood deelnemers extra verdieping in de inhoudelijke en visuele gelaagdheid van het project en versterkte de verbinding tussen kunst, geschiedenis en gemeenschap.
beeldmateriaal en meer info check: DvONS – Utrecht, Munir de Vries
gemeenschapsborduurproject – 8 maart – september 2023 – Amersfoort
Sterke Vrouwen
Context
Op Internationale Vrouwendag 2023 startte ik een community-borduurproject rondom de zichtbaarheid van vrouwen in de publieke ruimte. Aanleiding was de scheve genderverdeling in straatnamen: van de Nederlandse straatnamen die naar personen zijn vernoemd, verwijst gemiddeld slechts vijftien procent naar een vrouw, vaak afkomstig uit koninklijke kringen of fictieve personages.
In het Soesterkwartier, waar de komende jaren duizenden nieuwe woningen en dus straten worden gerealiseerd, vormde dit project een artistieke uitnodiging om stil te staan bij de vraag welke vrouwen zichtbaar worden in onze collectieve herinnering.
Aanpak
Deelnemers werden uitgenodigd om een ‘sterke vrouw’ te borduren. Sommigen kozen voor vooraf geselecteerde vrouwen, terwijl anderen juist persoonlijke inspiratiebronnen vereeuwigden, zoals Femke Bol of Greta Thunberg.
Ook moeders, zussen en andere vrouwen uit de wijk kregen een plek binnen het project, waarmee zichtbaar werd dat kracht en betekenis zich niet uitsluitend in publieke erkenning bevinden.
Meerstemmigheid
Om een zo divers mogelijke groep deelnemers te betrekken, werkte ik ook samen met een dagbestedingslocatie voor mensen met dementie in de wijk. Tijdens gezamenlijke borduursessies ontstonden niet alleen nieuwe portretten, maar ook gesprekken, herinneringen en persoonlijke verhalen die het project extra gelaagdheid gaven.
De geborduurde portretten werden uiteindelijk samengebracht in een kunstenaarsboek, dat werd aangeboden aan een wethouder van Amersfoort als artistieke oproep om bewuster om te gaan met gendergelijkheid in toekomstige straatnaamgeving.
